Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

NedKAD-Conferentie 2018: Goede zorg bij Angst en Depressie

Op 12 oktober 2018 vond in Amersfoort de NedKAD-conferentie Goede zorg bij Angst en Depressie plaats. De conferentie trok ruim 90 bezoekers. De dag begon met presentaties van recent onderzoek, gevolgd door postersessies, lezingen en workshops. De dag eindigde met de uitreiking van de posterprijs. Dagvoorzitter was Sako Visser  (voorzitter van NedKAD).

Posterprijs

Tijdens de pauzes van de conferentie konden de deelnemers een postermarkt bezoeken. Er waren zes posters  over actueel onderzoek op het gebied van angst en depressie. Het publiek kon stemmen op de poster en in de middag werd de posterprijs uitgereikt.

De posterprijs werd door Sako Visser uitgereikt aan Nynke de Bles (LUMC). Haar poster ging over het momenteel uitgevoerde onderzoek over ‘Voeding en Agressie: Vermindering van agressie onder langdurig opgenomen psychiatrisch patiënten door toediening van voedingssupplementen’. Aanleiding van het onderzoek is dat er veel agressie-incidenten voorkomen onder mensen die langdurig opgenomen zijn in de psychiatrie. Bij moeilijk opvoedbare kinderen en in een forensische populatie is een sterk agressieverminderend effect van voedingssupplementen aangetoond. In een pragmatische multicenter gerandomiseerde dubbelblinde placebogecontroleerde interventietrial  krijgen patiënten gedurende 6 maanden drie capsules met voedingssupplementen. De controlegroep krijgt dagelijks drie placebocapsules. De patiënten vullen op drie momenten vragenlijsten in, en bij het begin en eind van het onderzoek wordt bloed afgenomen. De verpleegkundigen vullen viermaal een vragenlijst in. (download de poster)

 

Gepresenteerde posters

1 Trajectories of subthreshold anxiety in the general population, a three-year follow-up. Renske Bosman, Margreet ten Have, Ron de Graaf, Anna Muntingh, Anton van Balkom, Neeltje Batelaan (GGz inGeest, Amsterdam UMC, VU, Trimbos-instituut) (download poster)

2 Voeding en Agressie: Vermindering van agressie onder langdurig opgenomen psychiatrisch patiënten door toediening van voedingssupplementen. N.J. de Bles, N. Rius Ottenheim, A.M. van Hemert & E.J. Giltay (Leids UMC) (download poster)

3 Behind the Scenes of Online Therapeutic Feedback in Blended Therapy for Depression. M. Mol, E. Dozeman, D.J.F. van Schaik , S. Provoost, H. Riper & J.H. Smit (GGz inGeest, Amsterdam UMC, VU) (download poster)

4 De effectiviteit en veiligheid van psilocybine bij patiënten met een hardnekkige depressie. M. Hofman, J. Kamphuis, R.A. Schoevers, P. Ywema, R.E. Blom, M. Somers (Afdeling Psychiatrie, Universitair Medisch Centrum Groningen) (download poster)

5 Economische evaluatie van een zelfmanagement interventie (PPEP4ALL) vergeleken met de standaardbehandeling bij patiënten met Persisterende Depressieve Stoornis en hun partner; een multicenter pragmatische gerandomiseerde gecontroleerde trial. Ericka Solis, Ingrid Carlier, Bert van Hemert (Afdeling Psychiatrie, Leiden Universitair Medisch Centrum (LUMC))

6 Orale S-ketamine voor patiënten met therapieresistente depressie. S.Y. Smith-Apeldoorn, J.K.E. Veraart, M. aan het Rot, R.A. Schoevers (Universitair Medisch Centrum Groningen; Universiteit van Groningen)

Programma en presentaties

Onderzoekspresentaties

Presentatie 1: Kunnen psychologische kenmerken in depressie rTMS-respons voorspellen? Een exploratie-replicatiemethode / Noralie Krepel, MSc, Dept. of Cognitive Neuroscience, Faculty of Psychology and Neuroscience, Maastricht    University;  Research Institute Brainclinics, Nijmegen
Gezocht werd naar psychologische kenmerken welke accuraat en betrouwbaar rTMS-respons kunnen voorspellen bij mensen met een depressie. Hogere scores op anhedonie werden gevonden bij non-responders. De klinische relevantie hiervan wordt besproken.

Wil je meer weten over dit onderzoek, dan kun je contact opnemen met Noralie Krepel

 

Presentatie 2: Verminderd functioneren na een angststoornis; een trait of scar effect? Simone Schopman, Academische werkplaats Angst, Afdeling onderzoek & innovatie, GGZ inGeest
Na remissie van een angststoornis ervaren mensen vaak nog klachten van verminderd functioneren, hetgeen de kans op recidief kan verhogen. Met deze studie met behulp van NEMESIS-2 data is onderzocht of verminderd mentaal en/of fysiek functioneren na remissie van de angststoornis voortkomt uit verminderd functioneren dat al voor de stoornis aanwezig was (trait-effect) of dat het verminderd functioneren tijdens de angststoornis ontstaat en blijft bestaan (scar-effect). Download de presentatie

 

Presentatie 3: De kracht van depressie: de inzet van zelfmanagement, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid bij depressie. Een kwalitatief onderzoek naar ervaringskennis bij mensen met depressie / Dorien A. Smit, MSc, Pro Persona
Door een lager budget in de gezondheidszorg en de toenemende eigen verantwoordelijkheid van patiënten in de geestelijke gezondheidszorg wordt het steeds belangrijker om als patiënt zelf goed om te kunnen gaan met (persisterende) depressie. De vraag hoe mensen met depressie zelf hebben leren omgaan met hun aandoening staat centraal in het eerste deel van deze toegepaste studie. De belangrijkste concepten van ervaringskennis bij het omgaan met depressie zijn geïdentificeerd middels semigestructureerde interviews en komen in deze presentatie aan bod. De beschikbare ervaringskennis wordt toegankelijk gemaakt voor huidige en toekomstige patiënten door de resultaten van dit onderzoek te bundelen in een digitaal instrument (app) en in een module voor in de zorg. Dit project vindt plaats in samenwerking met de landelijke Depressie Vereniging. Download de presentatie

 

Presentatie 4: Boosheid bij patiënten met depressieve en angststoornissen:  de NESDA-studie / Nienke J. de Bles, Department of Psychiatry, Leiden University Medical Center
Boosheid komt frequent voor bij psychiatrische stoornissen. Verhoogde niveaus van boosheid worden geassocieerd met onaangepast gedrag, met consequenties als therapieontrouw, een slechte gezondheid en een slechtere kwaliteit van leven. Het doel van dit onderzoek was om de prevalentie van boosheid te onderzoeken bij mensen met een depressie en/of angststoornis, waarbij ook werd gekeken naar socio-demografische en klinische factoren. Download de presentatie

 

Presentatie 5: Ernst, beloop, en stabiliteit van individuele symptomen van depressie gedurende negen jaar  / Wessel A. van Eeden, Department of Psychiatry, Leiden University Medical Center, Leiden
Depressie is een heterogene ziekte met grote verschillen in symptomen en beloop tussen patiënten. Desalniettemin benadert het meeste onderzoek depressie als een homogeen construct met een vragenlijst totaalscore als maat voor ernst. Door gebruik te maken van data van de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA), een grootschalige longitudinale cohort studie met 9 jaar follow-up, zijn het symptoom- specifieke beloop en de stabiliteit van depressie onderzocht. Dit liet grote verschillen tussen de individuele symptomen van depressie zien en benadrukte dat de ene depressie de andere niet is. Download de presentatie

 

Lezing uitkomsten onderzoek E-health / Anneke van Schaik (GGz inGeest)
Digitale technologie ondersteunt onze behandelingen steeds meer. We spreken van blended behandelen als face-to-facegesprekken gecombineerd worden met online behandelmodules, mobiele apps, e-mail en/of videobellen. Hoe dit blended behandelen het beste in de praktijk kan worden uitgevoerd is nog vaak onduidelijk. In deze presentatie zal aandacht besteed worden aan recente onderzoeksbevindingen op het gebied van eHealth voor depressie en meer specifiek op de rol van de therapeut en de therapeutische relatie bij blended behandelen. Download de presentatie

 

Introductie zorgstandaarden Angststoornissen en Depressieve stoornissen: wat is er nieuw aan de zorgstandaarden? door Ton van Balkom en Jan Spijker

Download de presentatie

 

 

 

Peter Oostelbos (Depressie Vereniging) vertelt over zijn boek: De kracht van depressie (2018)

Het boek bestaat uit twee delen. In een deel beschrijft Peter Oostelbos zijn leven van meer dan vijftig jaar met depressie. In het andere deel beschrijft hij het onderzoek naar zijn depressie dat hij tien jaar geleden startte, de resultaten daarvan en de methode die hij daaruit ontwikkeld heeft om de depressie te begrijpen en te accepteren. Hij beschrijft hier ook de functies en de kracht van depressie.
Aan het eind van elk hoofdstuk refereert een deskundige aan het woord op het desbetreffende onderwerp. Het voorwoord is geschreven door Bart Groeneweg (namens het bestuur van de Depressie Vereniging) en Prof. Dr. Aart Schene (psychiater en hoofd van de afdeling psychiatrie van de Radboud Universiteit Nijmegen). Meer informatie over het boek kunt u vinden op de website van de Hartenboom

 

 

Workshop 1:  E-Health in de praktijk voor angst en depressie. Maarten Kaarsemaker (Vincent van Gogh voor geestelijke gezondheidszorg) en Els Dozeman (GGZ inGeest).
In een inleiding wordt kort uitgelegd hoe E-Health op verschillende wijze wordt toegepast voor de behandeling van depressie en angststoornissen in Amsterdam en Venray. Werken in Karify, thuisexposure middels beeldbellen, groepspsychotherapie middels beeldbellen en toepassen van Virtual Reality exposure worden besproken. Praktisch kan worden geoefend met thuisexposure middels beeldbellen en wordt een registratie van groepsbeeldbellen getoond. Er is ook gelegenheid tot vragen stellen en actief meedoen.

 

 

Workshop 2: Samen beslissen met behulp van Routine Outcome Monitoring: praktijkervaringen en onderzoeksresultaten. Margot Metz (GGz Breburg, Trimbos-instituut en VU University) en Carla van Zuylen (Apanta-ggz).
Tijdens deze workshop wordt gepresenteerd hoe het model van Samen Beslissen met ROM is ingevoerd in de behandelpraktijk. Ook wordt verteld wat de ervaringen zijn van cliënten en behandelaars met deze aanpak. Hierbij wordt zowel ingegaan op praktijkervaringen als op resultaten uit wetenschappelijk onderzoek.

 

 

Workshop 3: Motiverende Gespreksvoering in psychotherapie. Gerard Schippers (em. hoogleraar Verslavingsgedrag en Zorgevaluatie, AMC-afdeling Psychiatrie).
Motiverende gespreksvoering (Miller & Rollnick, 2013) is een methodiek ter verheldering en verhoging van de motivatie tot gedrag- en ervaringsverandering.  De methodiek is ontwikkeld in de verslavingszorg, maar is op tal van gebieden in de algemene en geestelijke gezondheidszorg effectief gebleken ter verhoging van de bereidheid tot verandering van (gewoonte)gedrag zoals leefstijl, medicatiegebruik, therapietrouw, doen van oefeningen, en dergelijke. In het bijzonder ook in psychotherapie (Arkowitz et al., 2015). Motiverende gespreksvoering combineert een directieve en non‑directieve gesprekstijl en is gebaseerd op onvoorwaardelijke acceptatie en constructieve zelfconfrontatie. Door empathie, provocatie, het constructief pareren van weerstand en het versterken van zelfvertrouwen wordt verandertaal uitgelokt en cliënt gestimuleerd zelf argumenten voor verandering te presenteren, ambivalenties in de keuze wel of niet te veranderen op te sporen en de balans daarin te beïnvloeden. De workshop is geen volledige training, maar geeft een introductie in de technieken en de stijl van motiverende gespreksvoering. In de workshop wordt uitleg gegeven over de stijl van motiverende gespreksvoering, verandertaal en behoudtaal en wrijving in het contact. Er worden oefengesprekjes gevoerd en becommentarieerd aan de hand van eigen gedrag en dat van gespeelde patiënten, gericht op het vinden en behouden van een focus, herkennen, ontlokken en reageren op verandertaal.

Praktische informatie

Accreditatie: is toegekend door het Kwaliteitsregister V&V en het Verpleegkundig Specialisten Register, de FGzPt en de NVvP. Accredtiatie is aangevraagd bij de VGCt.

Plaats: De Observant, Stadhuisplein 7, 3811 LM Amersfoort, tel 033-4451654.

Meer informatie: Kristien Harmsen, 030-2959326,  info@nedkad.nl