Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie

Posterprijs NedKAD Invitational Conference 2016

imgp0313De posterprijs is gewonnen door de poster “Vies is niet gevaarlijk: Ontwikkeling van en onderzoek naar een computertraining voor kinderen en jongeren met een obsessieve compulsieve stoornis” van Lidewij Wolters, Elske Salemink, Vivian op de Beek, Pascalle Dol, Annelieke Hagen en Else de Haan van het Expertisecentrum Dwang-, Angst-, en Ticstoornissen, Academisch Centrum voor Kinder- en Jeugd Psychiatrie, de Bascule. Annelieke Hagen nam de posterprijs in ontvangst.

imgp0250 De evidence-based behandeling voor kinderen en jongeren met een obsessieve compulsieve stoornis (OCS) is cognitieve gedragstherapie (CGT). Een groot aantal kinderen heeft echter onvoldoende baat bij deze behandeling. Een nieuwe interventie is een computertraining gericht op het veranderen van disfunctionele cognities, Cognitieve Bias Modificatie (CBM). CBM-trainingen kunnen thuis worden uitgevoerd, zonder hulp van een therapeut.
Onlangs heeft onze onderzoeksgroep een CBM-training ontwikkeld voor kinderen en jongeren met OCS. Uit een pilot studie met deze training zijn veelbelovende resultaten naar voren gekomen voor een CBM-training als pretherapie voor de reguliere behandeling (Salemink, Wolters & De Haan, 2015). Momenteel worden de effecten van deze CBM-training onderzocht in een multicenter, gerandomiseerd en gecontroleerd (RCT) onderzoek. Kinderen worden willekeurig toegewezen aan 4 weken CBM training of 4 weken wachtlijst, beiden gevolgd door CGT. We onderzoeken of kinderen al tijdens de (vaak aanwezige) wachttijd kunnen profiteren van de training. Daarnaast onderzoeken we of de training een positief effect heeft op de daaropvolgende CGT behandeling en of op deze manier de behandeling voor OCS efficiënter en effectiever kan worden.
Tussentijdse analyses over de eerste 50 deelnemers laten een afname in ernst van de dwang zien na 4 weken CBM-training maar niet na 4 weken wachtlijst. Naar aanleiding van feedback van de deelnemers van het huidige onderzoek hebben wij een app ontwikkeld om het trainen makkelijker en aantrekkelijker te maken en de ecologische validiteit te verhogen. Daarnaast zijn er plannen om een volledig geïndividualiseerde training te integreren in de reguliere therapie.

Het rapport van de jury (Jan Spijker (ProPersona), Nathalie Kelderman (Depressie vereniging) en Paul Wisman (Mentaal Beter)) klonk als volgt:
De jury koos voor de poster ‘Vies is niet gevaarlijk’, omdat het een aansprekende doelgroep is, namelijk kinderen en jongeren met ocd. Het onderzoek is praktijkgericht: momenteel als pre-therapie aangeboden tijdens de periode dat kinderen op de wachtlijst voor behandeling staan. Het is een project dat direct te implementeren is. Het project is innovatief en er is op basis van feedback van de cliënten een app ontwikkeld, zodat de computertraining beter toegankelijk is voor de doelgroep. De eerste resultaten die bekend zijn, laten een gunstig resultaat zien.