Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie

Behandeling van Angst, Dwang en Depressie in de Levensloop

NedKAD-conferentie 7 oktober 2022
Congrescentrum De Eenhoorn, Amersfoort

Jaarlijks organiseert NedKAD in het najaar een conferentie. Het doel van deze bijeenkomsten is kennis delen op het gebied van behandeling van angst, dwang, trauma en depressie. Dit jaar is het thema behandeling van angst, dwang en depressie in de levensloop: jeugd, volwassenen en ouderen. Centraal staat de vraag hoe deze verschillende ziektebeelden zich manifesteren over het leven heen en waar je rekening mee moet houden in de verschillende levensfases. Een dag om te leren van vroege jeugd tot de ouderdom.

Dagvoorzitters Sjoerd van Belkum (UMCG) en Arjan Schröder (GGZ inGeest) nemen de deelnemers mee in een programma met flitspresentaties over actueel onderzoek en lezingen over behandeling in de verschillende levensfasen. In de middag zijn er workshops. In de pauzes is er een postermarkt.

Aanmelden

U kunt zich alleen aanmelden via het inschrijfformulier

Flitspresentaties

1 Transdiagnostische Symptoomprofielen: De directe en indirecte relaties tussen symptomen en welzijn. Door Joosje Kist MSc, PhD kandidate, Afdeling Psychiatrie, Radboudumc Nijmegen.
Psychiatrische stoornissen zijn vaak oorzaak van functionele beperkingen en een verminderd welzijn. Helaas komen heterogeniteit en co-morbiditeit binnen de psychiatrie vaak voor, wat het behandelen van een patiënt bemoeilijkt. Daarom zijn we op zoek gegaan naar trans-diagnostische symptoomprofielen binnen het MIND-Set cohort. We hebben acht symptoomprofielen gevonden waarvan we voor elk de associatie met welzijn, en de mediërende rol van functionele beperkingen hebben bekeken. Deze symptoomprofielen zouden van significante waarde kunnen zijn bij het effectief verbeteren van patiënten welzijn.

2 De effectiviteit van peer support voor mentale problemen: een systematische review en meta-analyse. Door Dorien Smit, MSc, Promovendus Pro Persona GGz en Radboud Universiteit Nijmegen.
Hoewel het aantal peer support initiatieven groeit, is de effectiviteit ervan nog onduidelijk. Wij voerden een uitgebreide systematische review en meta-analyse uit van RCT’s naar peer support interventies gericht op diverse mentale klachten. Op basis van 28 trials vonden we kleine maar significant effect sizes voor peer support op klinisch en persoonlijk herstel. De bevindingen moeten met voorzichtigheid geïnterpreteerd worden door een beperkte kwaliteit van de geïncludeerde trials. Toch lijkt deelname aan peer support een waardevolle aanvulling zijn op behandeling.

3 inflaMED: Precieze psychiatrie: Anti-inflammatoire medicatie bij immuno-metabole depressie. Door Joël Zwiep, promovendus Afdeling Psychiatrie bij het Amsterdam UMC, locatie VUMC.
Ongeveer 30% van de patiënten met een depressie heeft verhoogde ontstekingswaarden in het bloed. Het inflaMED onderzoek gaat het add-on effect onderzoeken van anti-inflammatoire medicatie (celecoxib) bij patiënten met depressie die antidepressiva gebruiken. De patiënten worden geselecteerd op verhoogde ontstekingswaarden en atypische, energie-gerelateerde symptomen en zullen twaalf weken lang de studiemedicatie of een placebo gebruiken, in een dubbelblind onderzoek. Het inflaMED onderzoek zet de volgende stap om de zorg voor depressie te personaliseren.

4 Leef! – Leefstijltraining voor een mentaal gezonde levensloop bij mensen met angst- en stemmingsstoornissen en metabole ontregeling Door drs. Jolien Kik, AIOS psychiatrie en promovenda bij GGZ Drenthe.
Deze presentatie toont de eerste resultaten van kwalitatief onderzoek ter optimalisatie van de effectiviteit van de gecombineerde leefstijlinterventie Leef!, die binnen de poliklinieken van GGZ Drenthe wordt ontwikkeld voor mensen met angst- en stemmingsstoornissen en metabole ontregeling. Uit onderzoek blijken (gecombineerde) leefstijlinterventies weinig tot geen effect op lichamelijke parameters te hebben, wel lijkt er effect op kwaliteit van leven en symptomen van depressie/angst te zijn. Dit onderzoek toont verwachtingen, barrières en steunende factoren bij deelnemers en hun maatjes aan Leef!.

Lezingen

Stemmingsstoornissen bij jongeren en jongvolwassenen: herkennen en interveniëren. Door Anja Lok psychiater, psycholoog en onderzoeker bij het Transitiecentrum Affectieve Stoornissen (TAS) van de afdeling Psychiatrie van het Amsterdam UMC. Zij is gespecialiseerd in Stemmingsstoornissen bij jongeren en jongvolwassenen. Haar onderzoek richt zich op interventies zoals neuromodulatie, beïnvloeding van het microbioom en vormen van psychotherapie.
Mentale stoornissen ontstaan in de meeste gevallen voor het 25e levensjaar (Solmi et al., 2022). Deze levensfase is naast een uitdagende ook een kwetsbare periode. Jaarlijks heeft 1 op de 5 jongeren last van mentale problemen zoals angst en depressie. Dit is toegenomen tijdens de COVID19-pandemie, waar met name jongeren onder geleden hebben. Depressie is bij jongeren vaak lastig te herkennen. In deze lezing wordt ingegaan op de herkenning en diagnostiek van stemmingsstoornissen bij jongeren en jongvolwassenen. Vervolgens worden de beschikbare vormen van interventies besproken en de noodzaak om tijdig te behandelen om recidivering of chroniciteit te voorkomen in deze belangrijke levensfase. Ook zal de blik op de toekomst in onderzoek worden gericht met mogelijke nieuwe aangrijpingspunten voor behandeling.

Depressie in de laatste levensfase. Door prof. dr. Richard Oude Voshaar (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen/UMCG).
De depressieve stoornis is de meest voorkomende stoornis bij ouderen. Een groot deel van de depressies bij ouderen reageren goed op de traditionele behandelingen zoals ontwikkeld binnen de volwassenenzorg. Met het stijgen van de leeftijd neemt de heterogeniciteit van depressie echter sterk toe, wat betreft zowel de etiologie als de fenomenologie. In deze lezing wordt ingegaan op de interactie tussen depressie en biologische veroudering (ook wel frailty genoemd) en wat de consequenties van deze interactie zijn voor diagnostiek en behandeling.

Maaike Nauta (hoogleraar Rijksuniversiteit Groningen/Accare) geeft een lezing over behandeling van angst, dwang en/of depressie in de vroege jeugd.

Workshops

1 Affectieve stoornissen in het licht van autisme Door Rob Wichers (MD, PhD, Levvel / Amsterdam UMC).
Mensen met autismespectrumstoornissen (ASS) kampen vaak met angst- en stemmingsklachten. De behandeling lijkt soms ingewikkeld, en bij gebrek aan expertise, en wachttijden bij expertisecentra, kunnen patiënten gemakkelijk buiten de boot vallen. Vanuit richtlijnontwikkeling en biologisch en systematisch onderzoek kan gesteld worden dat de behandeling van comorbide affectieve stoornissen bij ASS goed mogelijk is, maar dat rekening moet worden gehouden met individuele variatie en een onderzoeksveld dat nog in de kinderschoenen staat.

2 De comorbiditeit van angststoornissen en depressie bij ouderen – handvatten voor diagnostiek en behandeling. Door Date van der Veen (UMCG)  en Gert-Jan Hendriks Pro Persona.
Angst en depressie komen vaak gezamenlijk voor, hetgeen wordt beschouwd als een “lastige” combinatie. Het kan de behandelaar voor een dilemma plaatsen waar de behandeling op te richten. In eerste instantie op de depressieve klachten zoals de richtlijnen vaak adviseren? Of juist op de primaire stoornis? Of juiste gelijktijdig op zowel de angst als de depressie? Hoewel deze comorbiditeit over en weer veel voorkomt en leeftijdsonafhankelijk is, is onderzoek schaars. Ook op oudere leeftijd speelt dit dilemma. Juist vanwege frequent voorkomende onderdiagnostiek en onderbehandeling bij ouderen met angststoornissen en depressie is het klinisch relevant extra aandacht aan de ouder worden populatie te besteden. Recent onderzoek bij ouderen laat zien dat het van belang is om onderscheid te maken tussen een depressie met angstklachten en een depressie met een gelijktijdig aanwezige angststoornis. In deze workshop zullen we stilstaan bij deze aspecten, geven we handvatten voor de diagnostiek en aan de hand van casuïstiek laten we zien hoe deze aspecten vertaald kunnen worden naar gerichte behandeling van ouderen met stemming- en angstklachten.

3 Patiëntvoorkeuren in de GGZ: wat kun je ermee. Door  Anna Muntingh (klinisch psycholoog GGZ inGeest) en Ruth Waumans (psychiater, Viersprong en PhD Amsterdam UMC).
Workshop over patiëntvoorkeuren van jongeren met depressie en van volwassenen specifiek over terugvalpreventie.