Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie

Radioserie Omroep Flevoland over toename zelfdodingen

28 juli 2015 - Geplaatst onder: Behandelmethoden, Suïcide

Het aantal zelfdodingen neemt toe in Flevoland. In een vijfdelige radioserie praat verslaggever Larissa de Heus voor Omroep Flevoland met mensen die een einde aan hun leven willen maken en met hulpverleners hierover. Een verslag van deel 1, 2 en 3.

Deel 1: Verband tussen toename van aantal zelfdodingen en stress in dagelijks leven

Huisarts Han van der Steeg uit Almere is de eerste hulpverlener die in deze radioserie praat over het toenemende aantal zelfdodingen. Hij ziet een verband tussen de toename van het aantal zelfdodingen en stress in het dagelijks leven.

“We zijn ons steeds meer individueel gaan richten op de maatschappij. Mensen staan er vaak alleen voor. Het is ook een hectische maatschappij met veel competitie, toegenomen werkloosheid en echtscheidingen en financiële problemen. We hebben steeds meer stressoren in onze nabije omgeving.”

Van der Steeg speelt een belangrijke rol in het herkennen van de problemen. Hij noemt huisartsen vertrouwenspersonen tot wie mensen met negatieve en depressieve gedachtes zich het eerste richten. “Wij zijn vertrouwensartsen en vormen de basis voor mensen die met dit soort gedachten zitten. Zij hebben het zwaar en willen in gesprek met iemand die de situatie overziet.”

De depressieve René en de misbruikte Monique vertellen aansluitend over de oorzaak en de ontdekking van hun zelfmoordgedachtes. Zo kwam René er door een standaard vragenlijst bij de huisarts achter hoe erg hij eraan toe was. “Ik vond niks meer de moeite waard. Na het invullen van de vragenlijst, besefte ik wat er aan de hand was. Ik was een potentieel zelfmoordenaartje.”

Deel 2: Hulpverlening lijkt tekort te schieten

Nadat René en Monique bij de huisarts geweest zijn, belanden ze op de bank bij de psycholoog. Ze worden echter niet goed genoeg geholpen, vertellen ze. Zo heeft de psycholoog van René te weinig gedaan naar zijn idee.

“Ik werd heel emotioneel, alles kwam eruit. En ik hoopte dat de psycholoog het gereedschap had, en gebruikte, om alles open te breken. Maar dat is niet gebeurd. Het was steeds vijftig minuten babbelen, ik stipte iets aan, daar kwam een nieuwe vraag uit voort en dat was het. Er werd niets opgespoord. Toen kwam bij mij de overheersende gedachte dat het genoeg geweest was.”

Monique ging nog een stap verder. Na het invullen van het intakeformulier bij de psycholoog ging bij haarde klep van de beerput open. Alle rotzooi van haar misbruikverleden kwam eruit. “De psycholoog stelde voor dat ik naar een herstellingsoord ging. Dat leek me wel goed, ik was naïef en dacht daar bij te kunnen komen. Ik was uitgeput, was daar ook wel aan toe. Maar het was niet wat ik dacht, ik moest hard werken aan mijn psyche.” Maar Monique kon er niet makkelijk over praten, dat was haar in het verleden wel afgeleerd.

Psycholoog Dé Waterman uit Almere zegt dat de stap naar zelfdoding snel kan gaan bij mensen. “Het is altijd de vraag of iemand het ook echt doet, dat is onvoorspelbaar. Maar mensen kunnen heel somber zijn en dan ineens in een psychose belanden. En dan is het snel gebeurd.”

Waterman neemt elke hulpvraag serieus, want een kreet om hulp is volgens hem al erg genoeg. “Ik ga altijd in op wat er gebeurd is in iemands leven. Ik zoek uit wat de oorzaak is van de depressie.” Waterman adviseert mensen verder altijd om actief te blijven. “Als iemand werkloos of ziek is en thuis maar op de bank zit, is er teveel tijd om te malen en piekeren. Dat is een gevaar. Daar moet je voor uitkijken.”

Voor de microfoon vertellen René en Monique dan hoe zij uit het leven wilden stappen. Hij nam een handvol uit een potje pillen en zij zag het voor de trein springen als de oplossing van al haar ellende.

Deel 3: Contact en perspectief bieden

Psychiater Tim Waning van GGZ Centraal vertelt in dit deel dat een onblusbaar probleem bij veel mensen de oorzaak is van een zelfmoordpoging. “Dat hoeft niet te betekenen dat er een ernstig psychiatrisch ziekte is. Dat klinkt misschien gek, maar er kan een verschil zijn tussen het hebben van ernstige problemen en een ernstige psychiatrisch probleem.”

“Je moet je afvragen of je de tijd krijgt om iemand te behandelen. Contact en perspectief aanbieden kan suïcide voorkomen. Meeluisteren en meedenken, wat zijn de opties, hoe groot is de kans op verbetering en hoe kun je jezelf helpen om beter te worden.”

Volgens Waning moet men soms vertrouwen op wat de wetenschap gebracht heeft. “Soms slaan medicijnen na twee maanden aan. Dan zie je mensen weer meer eten en lachen. Ook al zeggen ze zelf dat ze geen verbetering voelen. Dat is een kwestie van goed opletten en observeren. Maar als iemand echt wil, dan is voorkomen lastig. Dat gaat ook over autonomie; in hoeverre mag iemand beslissen hoe ‘ie zijn leven zelf inricht.”

Monique wilde in elk geval haar leven stoppen, maar werd door een vriend net voor een trein weggetrokken. Boos en verward bracht hij haar naar een gesloten afdeling. René was na zijn overdosis bewusteloos geraakt en voelde zich enorm voor joker staan toen de hulpdienst hem oppikte. “Op het moment dat je die stap zet om suïcide te plegen, denk je wel aan de mensen die je achterlaat. Maar dat gevoel is op de achtergrond. Je bent het zat en dat gevoel overheerst.” Beiden deden een tweede poging door de polsen door te snijden.


Tags: