Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie

Antidepressiva tijdens zwangerschap bij voorkeur in lage dosis

9 april 2009 - Geplaatst onder: Depressie

(UMC Utrecht) – Bijna twee procent van de zwangere vrouwen gebruikt antidepressiva. Dat dit het ongeboren kind kan beïnvloeden, laat ziekenhuisapotheker Tessa Ververs zien in haar promotieonderzoek dat ze uitvoerde aan het UMC Utrecht. In de baarmoeder zijn babys beweeglijker en tijdens hun eerste levensjaar komen ze vaker bij de huisarts. Ververs promoveert op 14 april aan de Universiteit Utrecht.

Ververs wil vrouwen met een ernstige depressie of complexe problematiek het gebruik van antidepressiva niet afraden. “Maar bij milde vormen van depressie zouden artsen alternatieven voor medicijnen moeten overwegen. En als het toch niet zonder antidepressiva kan, dan bij voorkeur in een zo laag mogelijke dosis.”

Kinderen van moeders die antidepressiva gebruikten tijdens de zwangerschap komen tijdens hun eerste levensjaar vaker bij de huisarts. Ze hebben 1,5 keer zoveel kans om twee keer of vaker bij de huisarts te komen dan kinderen van moeders die geen antidepressiva gebruikten. De kinderen hebben bovendien een vijf maal grotere kans om een operatie te moeten ondergaan vanwege een hartafwijking. Die kans blijft in absolute zin overigens heel klein: 1,5 procent ten opzichte van 0,3 procent in de controlegroep. Ververs concludeert dit na analyse van 40.000 zwangerschappen.

Daarnaast onderzocht Ververs via echoscopie het slaap-waakritme van babys in de baarmoeder. Aan het onderzoek namen 96 vrouwen deel die tijdens de hele zwangerschap antidepressiva gebruikten, 37 vrouwen die het gebruik staakten tijdens de zwangerschap, en 130 gezonde zwangeren. Bij vrouwen die lage doses antidepressiva gebruikten is geen verschil zichtbaar met controles. Maar bij zwangeren die gemiddelde en hogere doses gebruikten blijken baby’s beweeglijker te zijn. Hoe hoger de dosis, hoe beweeglijker de foetus tijdens de slaap, wanneer de foetus normaal gesproken stil ligt.

Het is onbekend of de extra beweeglijkheid van de baby in de baarmoeder gevolgen heeft op latere leeftijd. Op korte termijn lijkt er weinig aan de hand. Toch zegt Ververs: “Je kunt niet zeggen dat er niets gebeurt bij het gebruik van antidepressiva. Je kunt niet zonder meer zeggen dat de middelen absoluut veilig zijn.”

Verder pleit Ververs voor meer onderzoek naar het effect van medicijnen in de zwangerschap en op het ongeboren kind. “De meeste geneesmiddelen voor chronische ziekten zoals antipsychotica en reumamiddelen zijn niet bedoeld voor zwangere vrouwen. Dit komt met name omdat zwangeren bij vrijwel alle medicijnonderzoeken uitgesloten worden. Maar er bestaan wel degelijk mogelijkheden om onderzoek te doen naar de veiligheid en effectiviteit van medicijnen bij zwangeren.”

Tijdens het eerste trimester van de zwangerschap gebruikt 2% van de zwangeren antidepressiva. In het tweede en derde trimester zakt dat percentage naar 1,8. Dat laat Ververs zien in een analyse van 29.000 vrouwen die tussen 2000 en 2003 bevielen.

Meer informatie
UMC Utrecht, In- en Externe Communicatie, Ilse van Wijk en Linda Minnen, tel. 088 755 6371 of 755 8580. Buiten kantooruren via 088 755 5555.


Tags: