Nederlands Kenniscentrum Angst, Dwang, Trauma en Depressie

Vervolg radioserie Omroep Flevoland over toename zelfdodingen

28 juli 2015 - Geplaatst onder: Angst, Behandelmethoden, Depressie, Suïcide

Het aantal zelfdodingen neemt toe in Flevoland. In een vijfdelige radioserie praat verslaggever Larissa de Heus voor Omroep Flevoland met mensen die een einde aan hun leven willen maken en met hulpverleners hierover. Een verslag van deel 4 en 5.

Deel 4: Hulp na mislukte zelfmoord

Na zijn tweede poging om een einde aan zijn leven te maken, belandde René in een politiecel. Daar zat hij een paar uur tot de crisisdienst met hem kwam praten. “Ze luisterden goed naar me en lieten me toen weer gaan. Punt was wel dat mijn ex-vrouw verteld was dat ik pas de volgende dag terug zou komen, maar ik werd midden in de nacht alweer voor mijn huis afgeleverd. DE volgende stap was een bezoek aan de psychiater. Dat was een echte afknapper, kon ik weer een hele intake doen daar.”

Monique verging het niet veel beter nadat ook zij in een tweede poging haar polsen had doorgesneden. “Ik ben meerdere malen bij de crisisdienst gekomen en zij ook bij mij. Soms regelden ze wel een opname voor me, maar het was vooral een kwestie van pappen en nathouden. Soms als ik belde, kwam ik niet verder dan de woorden dat ik mezelf wat ging aandoen.”

“En dan zeiden ze dat ze terug zouden bellen of dat ik maar een stukje moest gaan lopen. Een andere keer, toen ik al een hele tijd op de arts zat te wachten en me echt heel naar voelde, zei de verpleegkundige dat ik maar even moest gaan slapen. Toen knapte er iets in mijn hoofd. Ik pakte een mes, liep de gang op en vroeg of ze nu hun zin hadden.”

De crisisdienst is een van de onderdelen van acute psychiatrie. Medewerkers komen bij mensen thuis als een huisarts, politie of een maatschappelijke partner zich zorgen maakt over een patiënt. Jeroen Terpstra van de crisisdienst: “Als verwacht wordt dat de patiënt binnen 24 uur een serieus probleem is voor zichzelf of zijn omgeving, en er is sprake van een psychiatrische stoornis, dan komen we in actie.”

“Maar het is niet zo dat we iedereen die, zoals men zegt verward of ‘gek’ is, opnemen. Zo werkt het niet. Opname verlaagt het risico op suïcide niet. Sterker nog, het kan het juist verhogen. Dan denkt de patiënt: zie je wel ik kan het niet aan, ik ben opgenomen. Het aantal geslaagde suïcide vindt plaats kort na opname.”

Deel 5: Beter kijken naar wat er verkeerd ging bij hulpverlening

Crisisdienstmedewerker Jeroen Terpstra vertelt in dit laatste deel van de radioserie dat een zelfmoordpoging van een patiënt niet komt door het falen van de hulpverlening. “Wij zijn ook mensen en zijn niet perfect. Wij doen het samen met de patiënt. Een poging kan een teken zijn van een verstoorde samenleving, maar het ligt vaak buiten ons blikveld. Daarbij is het maar de vraag of er altijd sprake is van psychiatrie.”

Bij ziekte worden medicijnen voorgeschreven en bij ernstige ziekte worden nog meer medicijnen voorgeschreven. Volgens Terpstra worden mensen genezen met medicijnen. “Dat is psychiatrie, bij een psychose geven we antipsychotica. Een win-win situatie. Maar mensen genezen van een kwetsbaarheid lukt niet met pillen.”

Hulpverleners willen volgens Terpstra wel op ene positieve manier het verschil maken, maar ze lopen tegen problemen aan. “Mythes en opvattingen over suïcide maakt dat mensen de verkeerde beslissingen nemen. Er wordt over gesproken als ‘doet ‘ie het of doet ‘ie het niet’. Maar de vraag is ‘wat hadden we anders kunnen doen?’. We moeten niet reageren dat een geslaagde poging ‘nu eenmaal bij ons werk hoort’. We moeten kijken naar wat we hadden kunnen doen. We zijn nog niet genoeg op niveau zoals de luchtvaart die na een bijna ongeluk het hele traject naloopt om te kijken waar het fout ging.”

Paul van Hoek, adviseur in de sociaal psychiatrische zorg, vertelt voor de microfoon ook over de beperkingen bij de hulpverlening. “Iedereen is gericht op genezing. Er heerst een ietwat optimistische kijk op de mogelijkheden om zaken te verbeteren.  En als er sprake is van suïcide dan is de neiging groot om dat onderwerp te laten liggen.”

Volgens Van Hoek is een crisis juist het moment om te kijken of zaken goed aangepakt zijn. “Hebben we het goed gedaan, moest de frequentie lager of de behandeling juist intensiever? Je kunt dat niet honderd procent met ja of nee beantwoorden. Maar je kunt ook niet afgaan op de handtekening van de patiënt onder de behandelingsovereenkomst. Want als die een uit het leven wil stappen, zal hem of haar die handtekening een zorg zijn.”

Monique besluit dat ze veel heeft meegemaakt en nu, enkele zelfmoordpogingen later, is ze wel heel dankbaar voor het feit dat ze er nog is. “Er is weer een toekomst.”


Tags: