Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Actieplan voor aanpak psychische problemen bij studenten

9 april 2018 - Geplaatst onder: Angst, Depressie, Overig, Suïcide

Het netwerk studentenwelzijn, bestaande uit bijna dertig partijen die zich bezighouden met de gezondheid van studenten, presenteerde op Wereldgezondheidsdag het Actieplan Partnership Studentenwelzijn. De organisaties vragen hiermee aandacht voor de psychische problemen bij studenten. Het netwerk stelt in het Actieplan een aantal concrete stappen voor die deel uitmaken van een integrale aanpak. Deze aanpak, bestaande uit 5 pijlers, moet gezamenlijk worden uitgevoerd en moet leiden tot een aanzienlijke verbetering van het studentenwelzijn in het hoger onderwijs.

Veel studenten in het hoger onderwijs hebben te maken met psychische klachten. Belangrijke oorzaak hiervoor is, naast reeds eerder ontstane problemen in de privésfeer, de door hen in toenemende mate gevoelde prestatiedruk. Deze druk komt niet alleen vanuit het onderwijs en regelgeving, maar ook van bijvoorbeeld social media die een grote bijdrage leveren aan het zelfbeeld van jongeren en de daarmee samenhangende ‘Fear of Missing Out’. Dit leidt tot een toename van stress, angststoornissen, burn-outklachten, en een toename onder studenten van concentratie-bevorderende middelen als amfetaminen en Ritalin (ook zonder AD(H)D). Ook gebruiken studenten met problemen bovengemiddeld veel alcohol.

Psychische problemen bij studenten
Uit cijfers van hogeschool Windesheim op basis van onderzoek onder meer dan 3.000 studenten blijkt, dat bijna 7 op de 10 studenten (68.9%) vaak tot zeer vaak prestatiedruk ervaart, 60% vindt dat die druk is toegenomen. Lees meer over het onderzoek in de factsheet.

Bij 14.4% van de deelnemers aan het onderzoek worden met behulp van gedegen testvragen zeer serieuze angst- en depressieklachten geconstateerd. Zélf geeft 37.5% aan met psychische klachten te kampen. Onderzoeker Jolien Dopmeijer: “Bijna de helft van die 37.5% zoekt ook hulp bij professionele hulpverleners: studentenpsychologen, decanen, studiebegeleiders of een privécoach of –psycholoog. Maar daar staat tegenover dat dit vaak in een (te) laat stadium gebeurt. Teveel studenten blijven ermee lopen of delen hun problemen uitsluitend in eigen kring.”

Op basis van het onderzoek op Windesheim blijkt dat 18 procent van de onderzochte studenten een matig tot hoog risico op suïcide heeft.

De eerste voorlopige resultaten bij Inholland en Windesheim laten zien dat van de studenten met veel stressklachten (waaronder futloosheid, angstgevoelens, piekeren, slaapproblemen) rond de 40% overweegt te stoppen met de opleiding en twee keer zo vaak studievertraging oploopt.

Actieplan Partnership Studentenwelzijn
De 5 pijlers die in het actieplan worden genoemd zijn:

  1. Het creëren van awareness (bewustzijn);
  2. Zorgen voor binding en een veilig studieklimaat;
  3. Preventie en vroege herkenning van problematiek;
  4. Aandacht voor professionalisering van docenten en studiebegeleiders;
  5. Het zorgen voor een voldoende hulpaanbod.

Het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) en de Landelijke Studentenvakbond (LSVb) zijn ook aangesloten bij het netwerk studentenwelzijn en vragen al lange tijd aandacht voor deze problemen. Veel van de medezeggenschapsraden die bij het ISO aangesloten zijn, gaan het actieplan indienen op hun eigen universiteit of hogeschool bij het College van Bestuur, in de hoop dat het navolging krijgt.