Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Herkennen signalen suïcidaliteit belangrijk

19 september 2017 - Geplaatst onder: Suïcide

Gemiddeld plegen 5,2 mensen zelfmoord per dag in Nederland, blijkt uit cijfers van het CBS. Het herkennen van de signalen van suïcidaliteit is belangrijk, want verschillende factoren kunnen de aanleiding zijn. Bijvoorbeeld doordat een bekend persoon zichzelf van het leven berooft en andere mensen dat gedrag ‘kopiëren’, vertellen experts tegenover NU.nl.

Volgens Kirsten Pauwels, directeur van het Centrum ter Preventie van Zelfdoding, komt dit doordat mensen zich met zo iemand kunnen identificeren. “‘Als zij het kan, kan ik het ook’, is dan de gedachte. “Of dat iemand zich heel erg herkent in klachten van de overleden bekende persoon en het daarom ook doet.”

“Als een zelfdodingsmethode heel erg besproken wordt in de media, kan dat ervoor zorgen dat mensen die methode overnemen”, vertelt Pauwels. “Maar de media kunnen ook voor een preventief effect zorgen: bijvoorbeeld iemand aan het woord laten die ook depressief was, geen zelfmoord pleegde en nu toch weer gelukkig is. Zo kun je laten zien dat er een dag komt dat je je beter kan gaan voelen.”

Herkennen signalen suïcidaliteit belangrijk

Voor de meeste mensen die een suïcidepoging doen is de dood niet het doel. Zij zoeken in wanhoop naar een oplossing voor de pijnlijke, eenzame en schijnbaar uitzichtloze situatie waarin zij verkeren. Meestal vormt niet één, maar verschillende factoren aanleiding tot zelfdoding. Korrelatie heeft een aantal signalen in kaart gebracht:

  • Ingrijpende gebeurtenissen: het verlies van een dierbare, seksueel misbruik of mishandeling, verlies van werk of status;
  • Eenzaamheid, chronische of ongeneeslijke ziekte en pijn. Ouderen die hiermee kampen kunnen het gevoel hebben dat het leven hen niets meer te bieden heeft;
  • Depressie, angst, schizofrenie, psychose, persoonlijkheidsstoornissen en verslaving;
  • Kwetsbaarheid, faalangst, schaamte;
  • Impulsiviteit/ongeremdheid. Moeilijk om kunnen gaan met tegenslag en teleurstelling;
  • De puberteit: veel pubers maken deprimerende periodes mee. Zij hebben nog weinig ervaring met het omgaan met problemen en denken dat moeilijke tijden niet meer voorbijgaan;
  • Eerdere suïcidepogingen van de persoon zelf of van iemand uit zijn omgeving.

Ga in gesprek

Mensen die bovenstaande signalen bij iemand herkennen en zich zorgen maken, kunnen het beste in gesprek gaan met diegene. Enkele tips hiervoor:

  1. Laat iemand weten dat je je zorgen maakt;
  2. Vraag iemand of hij denkt aan zelfmoord en of hij concrete plannen heeft;
  3. Onderneem actie om nu hulp te krijgen;
  4. Stimuleer om (online) professionele hulp te zoeken;
  5. Zorg voor veiligheid;
  6. Zorg voor jezelf!

Deze stappen staan uitgelegd in de zelfmoordpreventiewijzer van 113.