Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Helft starters antidepressiva stopt tegen advies in binnen halfjaar

8 mei 2018 - Geplaatst onder: Behandelmethoden, Depressie

De helft van de bijna 50.000 patiënten die vorig jaar startten met een antidepressivum van het SSRI-type, stopte met het gebruik binnen een halfjaar. Dit terwijl het advies is om antidepressiva minimaal zes maanden te gebruiken om een terugval te voorkomen. Dat meldt de Stichting Farmaceutische Kerngetallen (SFK) in het Pharmaceutisch Weekblad.

In 2017 verstrekten openbare apotheken aan 1,1 miljoen mensen een antidepressivum, waarvan aan ongeveer de helft een SSRI (selectieve serotonineheropnameremmer). Bij de medicamenteuze behandeling van depressieve klachten is er een lichte voorkeur voor deze groep middelen ten opzichte van de TCA’s (tricyclische antidepressiva).

Mensen die met antidepressiva beginnen wordt geadviseerd om deze middelen minimaal vier tot zes weken te gebruiken alvorens het resultaat te beoordelen. Als na vier tot zes weken de patiënt niet voldoende reageert op het gebruik van een SSRI, is het advies om over te stappen op een andere SSRI of een antidepressivum van het TCA-type.

Antidepressiva geleidelijk onder begeleiding afbouwen

Als de SSRI is aangeslagen en de patiënt herstelt van zijn depressieve klachten, is het advies van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) om de behandeling met deze antidepressiva minstens een half jaar voort te zetten, om een terugval te voorkomen. Daarna kan de patiënt het gebruik van het antidepressivum geleidelijk en onder begeleiding van een arts afbouwen. Acuut stoppen met een antidepressivum wordt afgeraden vanwege het risico op onthoudingsverschijnselen, zoals slaapproblemen, agitatie en angst.

Helft starters antidepressiva stopt binnen halfjaar

De SFK onderzocht in welke mate de mensen die met een antidepressivum van het SSRI-type begonnen dit minimaal een halfjaar hebben gebruikt. Ruim 48.000 mensen startten in de eerste helft van 2017 met een SSRI. Van deze groep bleken slechts 23.000 patiënten (48%) een SSRI minstens een halfjaar te gebruiken. Hiertoe behoren ook de mensen die tussentijds zijn overgestapt op een andere SSRI, of een TCA.

De andere helft van de patiënten die waren gestart met een SSRI heeft deze dus niet minimaal zes maanden gebruikt. De SFK heeft geen zicht op de oorzaken die hieraan ten grondslag liggen. Mogelijk heeft het te maken met (ernstige) bijwerkingen van deze middelen of te weinig effectiviteit.

Evalueren na twee jaar gebruik

Om te voorkomen dat antidepressiva onnodig lang worden gebruikt, wordt geadviseerd na twee jaar onafgebroken gebruik te evalueren of het gebruik nog nodig is of dat het kan worden afgebouwd. Dit dient altijd geleidelijk te gebeuren, onder begeleiding van een arts. Uit cijfers van de SFK blijkt dat 160.000 van de 480.000 patiënten die in 2017 langdurig een SSRI gebruikten, deze middelen langer dan twee jaar gebruikten. Twee derde van de patiënten gebruikte de middelen dus nog geen twee jaar.

Bron: Stichting Farmaceutische Kerngetallen