Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Bruikbaarheid stepped care bij depressie

22 november 2018 - Geplaatst onder: Depressie

Biedt stepped care, getrapte zorg, meerwaarde in de zorg voor depressieve patiënten? Op 7 november promoveerde Jolanda Meeuwissen, onderzoeker en projectleider bij het Trimbos-instituut, op dit onderwerp.

In haar proefschrift zet Jolanda Meeuwissen uiteen hoe stepped care bijdraagt aan verbetering van de depressiezorg. “De behandelkeuze is altijd omgeven door onzekerheid. Onzekerheid over de diagnose, de prognose, te verwachten behandeleffecten en onbedoelde effecten, zoals bijwerkingen. Juist op dit punt biedt stepped care een belangrijke meerwaarde in de zorg voor depressieve patiënten, omdat hulpverleners en patiënten aan de hand van stepped care rekening kunnen houden met deze onzekerheid.”

Zo licht mogelijk, zo zwaar als nodig

De gevolgen van een depressie zijn vaak ingrijpend. “Een persoon met depressie maakt een meer of minder ernstige periode door, die korter of langer duurt en eenmalig is of terugkerend,” legt Meeuwissen uit. “De symptomen verschillen van persoon tot persoon. De behandelmogelijkheden zijn uiteenlopend. Welke behandeling het meest effectief is, varieert daarom. Met stepped care kun je kiezen voor de lichtst mogelijke behandeling. Dit werkt goed als je de voortgang van de behandeling regelmatig evalueert en van tevoren de ernst en beloop van klachten inschat en gaandeweg volgt. Waar nodig stap je op tijd over op een volgende behandeling, totdat de behandeldoelen zijn bereikt.”

Driemaal winst

Hierdoor behaal je winst vanuit drie verschillende perspectieven. Je verbetert de behandelresultaten voor patiënten en ondersteunt professionals en patiënten bij het nemen van een beslissing over de juiste behandeling. Ten tweede verbetert de kwaliteit van de depressiezorg. Dit schept voorwaarden om stepped-care behandelstrategieën daadwerkelijk in de praktijk uit te voeren. En tenslotte wordt de kosteneffectiviteit verhoogd: meer kwaliteit van leven (QALY’s) voor acceptabele of lagere kosten.

Stepped care essentieel voor optimale behandelresultaten

In het proefschrift komen een aantal belangrijke conclusies naar voren. Ten eerste dat stepped-care strategieën essentieel zijn voor optimale behandelresultaten bij depressieve stoornissen. Aangezien ze goed aansluiten op de unieke patiënt, diens persoonlijke voorkeuren én de verschijningsvorm van de depressie. Ten tweede dat bij kwaliteitsverbetering van de depressiezorg de focus hoort te liggen op gezondheidswinst voor patiënten. “Door aan alle patiënten passende zorg te bieden, zijn behandelingen beter of eerder beschikbaar voor wie ze daadwerkelijk nodig heeft” aldus de promovenda. Daarom pleit Meeuwissen voor een bredere toepassing van getrapte zorg.

Voor de zorgprofessional

Tot slot geeft Dr. Meeuwissen nog een aantal concrete adviezen aan beleidsmakers en hulpverleners. “Beleidsmakers kunnen de depressiezorg verbeteren door voorwaarden te scheppen voor stepped-care strategieën; hulpverleners het behandelbeleid voor patiënten door gebruik te maken van de ontwikkelde keuze-informatie bij beslissen in onzekerheid.” Met deze adviezen sluit Meeuwissen aan bij het huidige debat over oplossingen voor goede patiëntenzorg met beperkte middelen, een toenemende administratieplicht, grote financiële druk en groeiende werklasten.

Over het onderzoek

Het proefschrift is opgebouwd aan de hand van  vijf studies die ingaan op hoe de zorgpraktijk aan de slag kan met stepped care. Jolanda Meeuwissen is werkzaam als wetenschappelijk onderzoeker en projectleider bij het Trimbos-instituut. De titel van het proefschrift luidt ‘The case for stepped care – Exploring the applicability and cost-utility of stepped-care strategies in the management of depression’. De volledige tekst van het proefschrift vindt u in DARE, het online systeem van de VU.


Tags: