Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Angstige spanning bij depressie werpt zijn schaduw vooruit

11 oktober 2018 - Geplaatst onder: Behandelmethoden, Depressie

Een depressie gaat vaak gepaard met angstklachten. Onlangs zijn er criteria voor angstige spanning toegevoegd in de nieuwe editie van het handboek voor de classificatie van psychische stoornissen, de DSM-5. Dit is een nieuwe manier om angstklachten vast te stellen bij depressieve mensen. Roxanne Gaspersz (VUmc) heeft onderzocht of deze angstige spanningsklachten bij een depressie een onderscheidend en klinisch relevant symptoomprofiel oplevert. Ze promoveerde begin oktober op haar proefschrift “Heterogeneity in Major Depressive Disorder. The role of anxious distress”.

Deze combinatie van klachten is niet gunstig: mensen met zowel een depressie als angstklachten zijn langer ziek en een behandeling met antidepressiva slaat minder goed aan. Verder onderzoek naar deze combinatie van klachten is daarom belangrijk. De resultaten van onderzoeken zijn echter moeilijk te vergelijken omdat er verschillende definities gebruikt worden voor het gezamenlijk voorkomen van depressie en angst.

Onlangs zijn er criteria voor angstige spanning toegevoegd in de nieuwe editie van het handboek voor de classificatie van psychische stoornissen, de DSM-5. Dit is een nieuwe manier om angstklachten vast te stellen bij depressieve mensen.  Om te voldoen aan angstige spanning moeten ten minste twee van de volgende symptomen op de meeste dagen van de depressieve episode aanwezig zijn:  (1) zich opgedraaid of gespannen voelen, (2) zich uitzonderlijk rusteloos voelen, (3) moeite hebben zich te concentreren door ongerustheid,  (4)  de vrees hebben dat er iets verschrikkelijks kan gebeuren of (5) het gevoel hebben de zelfbeheersing te verliezen.

Roxanne Gaspersz heeft onderzocht of deze angstige spanningsklachten bij een depressie een onderscheidend en klinisch relevant symptoomprofiel oplevert. Hiervoor is gebruik gemaakt van data van meer dan duizend mensen met een huidige depressie van de Nederlandse Studie naar Depressie en Angst (NESDA), een langlopende cohort studie.

Meer dan de helft van de mensen met een depressie in NESDA bleek ook last te hebben van angstige spanning. De aanwezigheid van deze angstige spanningsklachten leidde bij depressieve mensen inderdaad tot een chronischer verloop. Ook herstelden zij minder goed na behandeling met antidepressiva en rapporteerden ze meer bijwerkingen.

Opvallend is dat de aanwezigheid van angstige spanningsklachten bij een depressie tot nóg slechtere uitkomsten leidde dan de aanwezigheid van een angststoornis bij een depressie. Verder hadden depressieve mensen met angstige spanning een verhoogde productiecapaciteit van ontstekingsmarkers, wat op een mogelijke rol van het afweersysteem duidt.

Angstige spanning bij mensen met een depressie lijkt dus inderdaad een relevante subgroep van depressie, die gekenmerkt wordt door slechtere klinische uitkomsten en een onderliggende biologische ontregeling. Het is daarom belangrijk dat behandelaren goed letten op mogelijke angstige spanningsklachten bij een depressie, zodat de mensen die hier last van ondervinden meer aandacht en een beter passende behandeling krijgen.

Bron: VUmc


Tags: