Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Proefschrift is pleidooi voor zelfmanagement bij depressie

16 maart 2017 - Geplaatst onder: Depressie

Waarmee is een patiënt met depressie geholpen? Dit probeert psychiater Roos van Grieken te begrijpen. Ze onderzoekt zowel de behandeling van depressie als de manieren waarop patiënten zelf hun depressie kunnen ‘managen’ in het dagelijkse leven.

Deze maand promoveert Roos van Grieken met haar proefschrift ‘The Patient’s Perspective on Recovery from Depression’. Zij onderzocht zowel wat wel en niet werkt in de behandeling van de depressie volgens patiënten, alsook de manier waarop patiënten zelf hun depressie kunnen managen in het dagelijks leven.

Hoe kwam het onderzoek tot stand?

Van Grieken: “Ongeveer zes jaar geleden werkte ik, in het kader van mijn opleiding tot psychiater, in het AMC. Ik zag daar veel patiënten met depressie en even zoveel gestructureerde protocollen en behandelprogramma’s. En hoorde daarbij vooral wat niet had geholpen in het traject naar herstel. Bijvoorbeeld dat er geen klik was met de behandelaar, dat er medicatie werd voorgeschreven die men niet wilde ofwel het doel van de behandeling niet helder was. Pluspunten in de behandeling waren er ook. Zo was duidelijk dat een goede relatie met de behandelaar essentieel was. Afleiding zoeken had eveneens duidelijk een positief effect. Dat perspectief van de patiënt was toen overduidelijk nog niet in kaart gebracht. We zijn ermee aan de slag gegaan, het resultaat is te lezen in dit proefschrift.”

Hoe ging het onderzoek in zijn werk?

Van Grieken: “We hebben heel veel patiënten geïnterviewd, oproepen op internet en verschillende fora geplaatst en in de nieuwsbrieven van NedKAD en de Depressievereniging. Ook in het AMC benaderden we patiënten met depressie. Daarnaast hebben we brainstormsessies gehouden in het kader van de methode ‘concept mapping’ en een vragenlijst gemaakt.”

Ging er – als het ware- een wereld voor u open gezien de resultaten van het onderzoek?

Van Grieken: “We vonden inderdaad van alles, de resultaten waren niet alleen opvallend, maar ook heel bruikbaar. De term ‘zelfmanagement’ wordt te pas en te onpas gebruikt, maar wat betekent zelfmanagement nu concreet? Het onderzoek resulteerde in een groot aantal heldere en bruikbare strategieën, zoals bijvoorbeeld het erkennen dat depressie een ziekte is, dierbaren bij het proces betrekken, lotgenotencontact en het ontplooien van activiteiten. Er zijn niet alleen heel veel manieren die patiënten als bruikbaar ervaren, maar ook het feit op zich dat zij hiermee aangaven wat behulpzaam voor hen is, is voor ons als resultaat betekenisvol. Het helpt niet om dingen te vermijden. Juist door ertegenin te gaan, zorg je ook voor meer erkenning en acceptatie.”

De volgende stap? Integreren in de behandelplannen lijkt logisch?

Van Grieken: “Ik hoop van wel! Maar de medische wereld van nu heeft nog wel wat stappen te zetten om het in de klinische praktijk te integreren. Veel behandelaren weten volgens mij nog niet precies hoe hiermee om te gaan. Het liefst zou ik daarom een leidraad willen maken, samen met patiënten natuurlijk, om tips en manieren vast te leggen die in dit proces kunnen helpen. Op deze manier kunnen we de grip en controle teruggeven aan mensen die lijden aan een depressie, iets waar ze absoluut naar op zoek zijn.”

Meer informatie? Zie
http://www.uva.nl/onderzoek/promoveren/promotieagenda/item/depressie-zelf-managen.html