Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Moodfood: de invloed van voeding op psychische gezondheid

6 augustus 2016 - Geplaatst onder: Behandelmethoden, Overig

Uit wetenschappelijk onderzoek blijkt een relatie tussen overgewicht, stemmingswisselingen en depressies. Dat de markt wordt overspoeld met boeken over voeding die ons mentaal en fysiek gezonder zouden kunnen maken, is dus niet zo vreemd. De vraag rijst wat er nu waar is van deze trend. Moeten we nu massaal aan het Moodfood?

In Het Gezonde Darmen Kookboek vertelt voedingsdeskundige Christine Bailey bijvoorbeeld hoe je volgens haar stemmingswisselingen, depressie, chronische vermoeidheid en allergieën met voeding kunt bestrijden. Dit doet zij door bepaalde ingrediënten uit het dieet te vervangen door waardevolle voedingsstoffen en goede bacteriën. Ook in het boek Eet Puur Geluk wordt door de schrijfster, zakenvrouw Dymphina Jooren, een link gelegd tussen haar voeding en haar gemoedstoestand.

Stenen tijdperk

Volgens Mirjam Bakker, diëtiste en culinair journaliste, is de oorzaak te vinden in onze achtergebleven eetgewoonten. ‘Wat wij nu eten past niet bij wat ons lichaam nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Vroeger waren we de hele dag buiten in touw om voedsel te verzamelen. Nu zitten we juist de hele dag binnen en bewegen we onvoldoende. Ons lichaam gedraagt zich alsof we nog in het stenen tijdperk leven, terwijl het leven anno 2016 veel passiever is. Dat veroorzaakt een toename van de zogenaamde ‘degeneratieve ziekten’, zoals (ouderdoms)diabetes, depressie, allergie en vermoeidheidsklachten. We eten te veel suiker, bewerkte graan- en zuivelproducten en verhoudingsgewijs te weinig vers fruit, noten en vette vis.’

Prikkels in de hersenen

Bakker beschrijft het in ‘Voeding en Depressie’ op depressie.org als volgt: ‘Een aantal stoffen die in ons lichaam worden gemaakt, kunnen je stemming positief beïnvloeden. Voorbeelden hiervan zijn de neurotransmitters ofwel gelukshormonen, die in de hersenen prikkels overbrengen. Heb je voldoende van deze stoffen, dan voel je je blij, opgewekt en gelukkig. Maar bij een tekort (of juist een teveel) aan deze neurotransmitters kunnen klachten ontstaan. Die variëren van slecht slapen, angsten en agressiviteit tot sombere gevoelens, prikkelbare darmen en pijn.’

Superfoods

De verschillende superfoods die op internet worden genoemd, zijn deels dezelfde als die de diëtiste voorstelt om je beter te doen voelen: koolhydraatrijke producten als peulvruchten, zilvervliesrijst en andere volkorengranen. Daarnaast worden op voedzo.nl ook visolie, bruine rijst, haver, kool, rauwe cacao, paranoten en donkere melasse genoemd. Ook Omega-3 zou depressies bestrijden. Doordat deze voedingsmiddelen rijk zijn aan vitaminen en mineralen, zouden ze bijdragen aan het vormen van de stemmingverhogende neurotransmitters in je lichaam.

De juiste brandstof

Psychiater Bram Bakker vindt het niet meer dan logisch dat we beter functioneren als we de juiste brandstof gebruiken om de motor optimaal te laten lopen. ‘Ik geloof wel in wat er gezegd wordt over de invloed van voeding op stemmingsstoornissen zoals een depressie. Maar het is een feit dat onze kennis daarvan hopeloos achterloopt. Dat komt doordat veel behandelaars zich eenvoudigweg niet bezighouden met de materie. Heb je ooit een psychiater meegemaakt die vroeg naar je eetgewoonten? Maar de hype van nu rond gezond voedsel heeft naar mijn idee meer met het goede verdienmodel te maken. Er valt nu eenmaal minder geld te verdienen aan het aanprijzen van gewoon voedsel, zoals worteltjes en broccoli. Naar mijn idee is het hoog tijd dat de wetenschap zich over deze materie gaat buigen. Dan zal het nog enige tijd duren voordat evidence-based bewezen kan worden dat voeding werkt als het om het bestrijden van deze klachten gaat.’

Project MoodFOOD

Wat onderzoek betreft is er goed nieuws. Onlangs werd er bekendgemaakt dat de Europese Unie negen miljoen euro beschikbaar stelt voor een project met de toepasselijke naam MoodFOOD. Hiervoor gaat de Vrije Universiteit Amsterdam met dertien organisaties in negen Europese landen samenwerken. Duizend deelnemers in vier verschillende Europese landen worden onderzocht. Het effect van het slikken van een multivitaminetablet en visoliecapsule wordt hierbij vergeleken met lifestyle-coaching. De ene helft van de groep krijgt advies over gezond eten, de andere helft niet. Ook krijgen sommige proefpersonen een pil met Omega-3 vetzuren, vitamine D3, vitamine B11 en selenium. Anderen krijgen een placebo. Doel van dit grootschalige onderzoek is om te ontdekken of deze methodes kunnen bijdragen aan het verbeteren van de stemming. De resultaten van het onderzoek worden naar verwachting in 2019 gepubliceerd.


Tags: