Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Hoe het brein chronische stress verandert in ziekelijke angst

8 maart 2017 - Geplaatst onder: Angst

In een nieuwe studie, uitgevoerd door onderzoekers van het Amerikaanse Scripps Research Institute (TSRI) in La Jolla, California, wordt beschreven hoe twee belangrijke moleculen in de hersenen samenwerken om intense angst te triggeren.

De nieuwe bevindingen op diermodellen wijzen op een nieuwe interactie in de regulatie van de stressrespons in de hersenen, die ten grondslag ligt aan de pathologische angst-gerelateerde symptomen van posttraumatische stressstoornis (PTSS).

Potentiële nieuwe doeleinden
“Angst en stress stoornissen beïnvloeden miljoenen mensen over de hele wereld”, aldus onderzoeksleider Marisa Roberto, een professor aan TSRI. “Inzicht in de mechanismen die ten grondslag liggen aan deze aandoeningen is belangrijk voor het vaststellen van potentiële nieuwe doelen voor therapeutische doeleinden.”

De onderzoekers richtten zich op het endogene cannabinoïdesysteem, (endocannabinoid of eCB), met inbegrip van de natuurlijke lipide signalerende moleculen, die zich aan de cannabinoïde receptoren in de hersenen verbinden. Cannabinoid (type 1) receptoren beheersen stress-bemiddelende circuits door de remming van neurotransmitter afgifte, als een soort poortmechanisme om angst onder controle te houden.

In tegenstelling tot de stress-reducerende eigenschappen van endocannabinoïden, activeert een peptide-molecuul genaamd corticotropine-releasing factor (CRF) de reactie op stress en bevordert een verhoogde gevoeligheid voor stress en angst bij herhaaldelijke activering.

Pathologische angst
In de nieuwe studie, die werd gepubliceerd in het tijdschrift Biological Psychiatry, onderzochten de researchers de interactie tussen de stress bevorderende (CRF) en stress-beperkende (ECBS) mechanismen in de centrale kern van de amygdala, een bepalende regio in de hersenen voor de bemiddeling van emotionele reacties. De bevindingen suggereren dat een overactieve CRF signalering in deze regio de productie van een breed scala aan effecten veroorzaakt die de mogelijkheden tot stressvermindering via de grote ECB ( genaamd N-arachidonoylethanolamine (anandamide)) overruled. Het gevolg is dat chronische stress daardoor verandert in ongecontroleerde of pathologische angst.
“Angst is iets dat iedereen ervaart op een dagelijkse basis,” aldus Luis A. Natividad, een van de onderzoekers in het laboratorium van Roberto. “Maar het is onduidelijk welke veranderingen in dit anders natuurlijke proces tot zoiets slopends leiden.”

Vermogen om angst te reguleren verlaagd
Om deze vraag te beantwoorden, werkte Roberto’s laboratorium samen met het lab van de Italiaanse Roberto Ciccocioppo aan de Universiteit van Camerino, Italië, plus het lab van TSRI’s professor Loren ( ‘Larry’) Parsons, een gerenommeerd leider op het gebied van endocannabinoïde signalering, stress en drugsverslaving, die overleed in 2016. De onderzoekers bestudeerden ratten die genetisch werden geselecteerd op een hogere alcoholgebruik met daarnaast ook een hoog aandeel angst in het fenotype. Deze ratten vertonen een mutatie in een gen genaamd Crhr1 die de CRF (type 1) receptor signalering verhoogt.

Met behulp van gedragsmatige, neurochemische en elektrofysiologische benaderingen, vonden de onderzoekers dat de toegenomen CRF signalering leidde tot een verhoogde activiteit van het enzym anandamide klaring vetzuur amide hydrolase (FAAH). De verhoogde CRF werd ook geassocieerd met dalingen in de anandamide niveaus in de centrale kern van de amygdala. De gecombineerde FAAH activiteit en verminderde anandamide signalering verminderen de remmende controle van de prikkelende neurotransmissie in deze kritieke regio en verlagen het vermogen van de hersenen om stress en angst te reguleren.

Alcoholisme en PTSS
De onderzoekers concludeerden verder dat langdurige ontregeling van CRF-FAAH mechanismen in de amygdala de anandamide weerhouden van het doen van hun werk. Wanneer er geen anandamide is om het evenwicht in het systeem te bewaren, worden de hersenen als het ware voorbereid om te reageren op stress.
Follow-up experimenten toonden aan dat de remming van FAAH CRF’s effecten kunnen afstompen en daarmee de tekenen van angst in ratten verminderen.

Volgens Roberto zal de volgende stap zijn om dit rattenmodel nader te bestuderen, om zo beter inzicht te verkrijgen in de relatie tussen een verhoogde angst en alcoholisme. Voorts geeft ze aan het dit rattenmodel ook nuttig kan zijn voor het bestuderen van PTSS, waar verhoogde angst is verbonden met een verhoogd risico op alcoholisme.
“Het resultaat van onze studie kan nuttig zijn, niet alleen waar het gaat om het begrijpen van de neurobiologische basis van alcoholisme, verhoogde angst en eventueel PTSS, maar ook in de ontwikkeling van werkzame farmaceutische therapieën om deze stoornissen te behandelen,” aldus Ciccocioppo.