Nederlands Kenniscentrum Angst en Depressie

Behandeling angst en depressie bij kankerpatiënten levert kostenbesparing op

19 december 2016 - Geplaatst onder: Angst, Depressie, Nieuws Categorieën

Bij patiënten die voor kanker zijn behandeld komen symptomen van angst en depressie regelmatig voor. Uit eerder Nederlands onderzoek is gebleken dat het behandelprogramma ‘stepped care’ in dergelijke gevallen helpt. Een vervolgstudie laat nu zien dat deze aanpak ook nog eens aanzienlijk kosten bespaart.

Kostenbesparing

Genoemde bevindingen van promovenda Femke Jansen en haar collega’s zijn onlangs gepubliceerd in het vooraanstaande tijdschrift Journal of Clinical Oncology. Het gaat hierbij om kostenbesparing bij toepassing van het behandelprogramma ‘stepped care’ (SC) bij patiënten met hoofd-halskanker of longkanker die symptomen van angst en/of depressie vertonen.

Behandeling van psychosociale stress

Veel van de patiënten met hoofd-halskanker en longkanker laten symptomen van angst of depressie zien. (Ook wel ‘psychische distress’ genoemd.) Psychosociale hulp kan in dit geval helpen. In de praktijk maken echter maar weinig mensen hier gebruik van. Een gebrek aan screening in de oncologiepraktijk, de hoge kosten en te weinig kennis over psychosociale zorg bij zowel zorgverleners als patiënten zijn hier debet aan. Uit eerder onderzoek is gebleken dat een minder-intensief stepped care-programma hiervoor een goed alternatief is. Of dit ook financieel voordeel biedt, was tot nu toe echter niet bekend.

Stepped care in vier stappen

Het behandelprogramma stepped care is ontwikkeld door VUmc Cancer Center Amsterdam, in samenwerking met de afdelingen KNO, Longziekten en Psychiatrie van VUmc, GGZ InGeest en de afdeling Klinische Psychologie van de VU. ZonMW heeft het onderzoek gesubsidieerd. Anne-Marie Krebber is begin december op de werkzaamheid van het stepped care-programma gepromoveerd.

Het SC-programma bestaat uit vier stappen:

  • twee weken waakzaam afwachten
  • een begeleide zelfhulpcursus
  • probleemoplossende therapie
  • behandeling door een psycholoog of psychiater

Maatschappelijk perspectief

Het vervolgonderzoek van Femke Jansen en haar collega’s kijkt naar het effect van deze minder intensieve aanpak op de kosten van een behandeling tegen angst en/of depressie. Die is positief. Patiënten met een SC maken minder kosten vanuit een maatschappelijk perspectief in vergelijking met patiënten die standaardzorg krijgen. Hierin zijn zowel zorgkosten, productiviteitskosten in betaald werk en kosten voor de belasting van mantelzorgers meegenomen. Bovendien rapporteerden SC-patiënten een hoger aantal kwaliteit gecorrigeerde levensjaren.

Meer kans op goede gezondheid

Voor het onderzoek naar de kosten van een SC-traject zijn 156 deelnemers in twee groepen gedeeld. De ene groep onderging een SC, de andere een gangbare behandelmethode (care-as-usual, oftewel CAU). Uit het onderzoek kwam naar voren dat de gemiddelde behandeling van een patiënt ongeveer vierduizend euro minder kost. Tegelijkertijd steeg de kans op een groeiend aantal levensjaren in goede gezondheid (quality-adjusted life years, afgekort QALY’s) met 96%.

Extra analyses bevestigen uitkomst

De uitkomsten van het onderzoek waren zo positief, dat de onderzoekers besloten een aantal extra analyses te doen. Deze vervolgstudies onderschreven evenwel de eerdere bevindingen. Uit de nieuwe analyses bleek dat de SC-groep tussen de 84-98% meer kans had op meer QALYs dan de controlegroep. Daarnaast was de kans op lagere kosten dan die van de reguliere behandeling 91-99%.


Tags: